Zakład Neurobiologii Naprawczej

p.o. Kierownika:
dr hab. Joanna Sypecka, prof. IMDiK - tel. 22 60 86 510, 60 86 508
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

Sekretariat:
Krystyna Wąsik - tel.22 60 86 510, 22 60 86 603
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

Pracownicy naukowi:

prof. dr hab. Barbara Łukomska – tel. 22 60 86 448; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
prof. dr hab. Teresa Zalewska - tel. 22 60 86 532; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
dr hab. Mirosław Janowski - tel. 22 60 86 529; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
dr Małgorzata Nałęcz - tel. 22 60 86 529; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
dr Luiza Stanaszek – tel. 22 60 86 529; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
dr Katarzyna Drela - tel. 22 60 86 529; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
dr Anna Andrzejewska tel. 22 60 86 471;  Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
dr Sylwia Dąbrowska - tel. 22 60 86 471;  Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

Doktoranci:

mgr Justyna Gargaś - tel. 22 60 86 618; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
mgr Justyna Janowska – tel. 22 60 86 618;Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
mgr Paulina Pawelec – tel. 22 60 86 618: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
mgr Piotr Rogujski – tel. 22 60 86 529; Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
mgr Karolina Ziąbska – tel. 22 60 86 618 

 

Magistranci:
Antonina Araszkiewicz (UW)
Konrad Śnioch (UW)

 

Pracownicy techniczni:
Halina Zając - tel. 22 60 86 531

 

Profil badawczy:

       Badania prowadzone w Zakładzie Neurobiologii Naprawczej mają na celu określenie podłoża i przebiegu wybranych chorób neurologicznych oraz opracowywanie potencjalnych strategii terapeutycznych z użyciem somatycznych komórek macierzystych.

      Przedmiotem naszych zainteresowań są mezenchymalne komórki macierzyste pochodzące ze szpiku kostnego u ludzi i progenitory glejowe izolowane z mózgu ludzi, gryzoni i psów przeszczepiane w modelach niedokrwienia mózgu, asfiksji okołoporodowej i stwardnienia zanikowego bocznego (ALS).

     Drugi główny nurt zainteresowań zespołu dotyczy badań nad mechanizmami degeneracji i procesami naprawy tkanki nerwowej in vivo po ischemii mózgu w modelu asfiksji okołoporodowej. Prowadzone prace doświadczalne mają na celu określenie morfologicznych i biochemicznych zmian, zaangażowanych w procesy  regeneracji tkanki nerwowej pod wpływem stymulacji endogennej neurogenezy przy udziale wybranych czynników epigenetycznych.

Główne zagadnienia badawcze dotyczą:

  • procesów regeneracji tkanki nerwowej szczura w następstwie cytotoksycznego uszkodzenia tkanki z zastosowaniem inhibitora pompy sodowo-potasowej (ouabainy) po transplantacji ludzkich komórek mezenchymalnych szpiku kostnego
  • efektywności przeszczepu ludzkich progenitorów glejowych w modelu stwardnienia zanikowego bocznego (ALS) u myszy
  • wyjaśnienia roli acetylacji/deacetylacji histonów w stymulacji endogennej neurogenezy w modelu asfiksji okołoporodowej
  • procesu dojrzewania oligodendrocytów oraz przebiegu procesów mielinizacji w powyższym modelu

    Pracujemy w oparciu o szeroką gamę modeli badawczych:

- in vitro: ludzkie macierzyste komórki mezenchymalne pochodzących ze szpiku kostnego, endosomy izolowane z tych komórek, progenitory glejowych otrzymywane z mózgów płodów  ludzkich, szczurzych, mysich i psich,
- in vivo: modele gryzoni, w tym model cytotoksycznego uszkodzenia mózgu indukowany ouabainą; model asfiksji okołoporodowej oraz model demielinizacji OUN - ALS (myszy rag2/shi )
- model kapilarny imitujący naczynia do badań przepływów komórek z zastosowaniem (microfluidic device)

      Stosowane są następujące techniki badawcze:
- hodowle komórkowe w tym: ludzkich komórek mezenchymalnych szpiku kostnego, progenitorów glejowych pochodzących z mózgu płodów gryzoni, psów i ludzi
- izolacja mikropęcherzyków z ludzkich macierzystych komórek mezenchymalnych szpiku       
- znakowanie komórek barwnikami przyżyciowymi (SPIO, GFP, CMFDA, PKH26)
- metody immunocytochemiczne, immunohistochemiczne i immunoenzymatyczne (ELISA, LUMINEX), cytometria przepływowa
- ocena zdolności funkcjonalnych komórek do przepływu, adhezji i migracji w warunkach in vitro z zastosowaniem specjalnych komór i videomikroskopii
- metody biochemiczne w tym: elektroforeza, chromatografia, Western Blot,  zymografia in situ, ocena metylacji i acetylacji chromatyny
- metody biologii molekularnej: transfekcje mRNA i DNA do komórek; fuzja z białkiem GFP; RT- PCR, qRT-PCR
- transplantacja komórek u gryzoni drogą bezpośredniej infuzji do mózgu, zbiornika wielkiego, rdzenia kręgowego lub podania  systemowego (dożylna, dotętnicza),
- obrazowanie w mikroskopie fluorescencyjnym, konfokalnym, MRI komórek i tkanek

 

   Aktualne projekty badawcze finansowane w ramach grantów:

Projekt statutowy Nr 6: „Udział czynników endo- i egzogennych w procesach naprawczych po uszkodzeniu OUN” finansowany przez MNiSW (Kierownik: dr hab. Joanna Sypecka)

Projekt międzynarodowy STRATEGMED I „Application of Glial Progenitors for Treatment of ALS„  (2015-2019) finansowany przez NCBIR (Kierownik projektu: Dr hab. Mirosław Janowski)

Projekt międzynarodowy w ramach programu: „European Innovative Research & Technological Development Projects in Nanomedicine” EURONANOMED II pt. „MRI-guided, intrathecal delivery of hydrogel-embedded glial progenitors for treatment of amyotrophic lateral sclerosis” (2016-2020), finansowany przez NCBIR (Kierownik: Dr hab. Mirosław Janowski)

Projekt międzynarodowy STRATEGMED I pt. “Exploitation of Regenerative Potential of Mesenchymal Stem Cells” (2016-2020), finansowany przez NCBIR (Koordynator projektu: Dr hab. Mirosław Janowski, Kierownik zadań w ZNN: Prof. Barbara Łukomska)    

      

Projekt badawczy własny: „Nadekspresja neureguliny-1 w progenitorach gleju (GRPs) jako metoda zwiększenia właściwości funkcjonalnych GRPs” (2018-2021), finansowany przez NCN (Kierownik: dr Luiza Stanaszek)

Projekt badawczy własny: „Inhibitory deacetylaz histonów jako potencjalne czynniki modelujące reakcję zapalną indukowaną w mózgu po neonatalnej asfiksji u szczurów” (2018-2021), finansowany przez NCN (Kierownik: dr Małgorzata Nałęcz)

Projekt badawczy własny: „Czynniki indukowane hipoksją a zaburzenia dojrzewania oligodendrocytów w modelu asfiksji neonatalnej in vitro” (2019 – 2021), finansowany przez NCN (Kierownik: mgr Justyna Janowska)

 

Ośrodki współpracy zagranicznej:

  • Russell H. Morgan Department of Radiology and Radiological Science, Division of MR Research, The Johns Hopkins University School of Medicine, Baltimore, Maryland, USA (Prof. Piotr Walczak)
  • Department of Biomedical Engineering, Department of Oncology, The Johns Hopkins University School of Medicine, Baltimore, MD, USA (Prof. Jeff WM Bulte)
  • Life Sciences Department, University of Warwick, Coventry, UK (Prof. Johannes Boltze)
  • 3B’s Group, University of Minho, Braga, Portugal (Prof. Miguel de Oliveira)
  • R&D Department, FMC Biopolymer AS, Sandvika, Norway (Prof. Terje Svendsen)
  • Department of Women's and Children's Health, University of Padova, Padova, Italy (Prof. Maurizio Muraca)
  • Department of Neuroscience, Biomedicine and Movement Sciences, University of Verona, Verona, Włochy (Prof. Raffaella Mariotti)
  • Department of Molecular and Comparative Pathobiology and Neurology,  The Johns Hopkins University, School of Medicine, Baltimore, MD, USA (Prof. Kenneth Witwer)

    

Wybrane publikacje:

Dabrowska S, Andrzejewska A, Lukomska B, Janowski M: Neuroinflammation as a target for treatment of stroke using mesenchymal stem cells and extracellular vesicles. Journal of Neuroinflammation 2019 Sep 12;16(1):178. doi: 10.1186/s12974-019-1571-8

Andrzejewska A, Lukomska B, Janowski M: Mesenchymal stem cells: from roots to boost. Stem Cells 2019 Jul; 37(7):855-864. doi: 10.1186/s13287-019-1296-8

Andrzejewska A, Jablonska A, Podobinska M, Dabrowska S, Janowski M, Walczak P, Lukomska B: Labeling of human mesenchymal stem cells with different classes of vital stains: robustness and toxicity. Stem Cell Research and Therapy 2019 Jun 25; 10(1):187. doi:10.1186/s13287-019-1296-8

Lesniak WG, Chu C, Jablonska A, Du Y, Pomper MG, Walczak P, Janowski M: A Distinct Advantage to Intraarterial Delivery of 89Zr-Bevacizumab in PET Imaging of Mice With and Without Osmotic Opening of the Blood-Brain Barrier. Journal of Nuclear Medicine 2019 May;60(5):617-622. doi: 10.2967/jnumed.118.218792

Janowska J, Gargas J, Ziemka-Nalecz M, Zalewska T, Buzanska L, Sypecka J .Directed glial differentiation and transdifferentiation for neural tissue regeneration. Experimental Neurology 2019 Sep; 319:112813. doi: 10.1016/j.expneurol.2018.08.010

Golubczyk D, Malysz-Cymborska I, Kalkowski L, Janowski M, Coates JR, Wojtkiewicz J, Maksymowicz W, Walczak P. The Role of Glia in Canine Degenerative Myelopathy: Relevance to Human Amyotrophic Lateral Sclerosis. Molecular Neurobiology 2019 Aug; 56(8):5740-5748 doi: 10.1007/s12035-019-1488-3.

Jaworska J, Zalewska Z, Sypecka J, Ziemka-Nalecz M: Effect of HDAC inhibitor, Sodium butyrate, on neurogenesis in a rat model of neonatal hypoxia-ischemia. Potential mechanism of action. Molecular Neurobiology 2019 Sep; 56(9):6341-6370. doi: 10.1007/s12035-019-1518-1.

Majchrzak M, Drela K, Andrzejewska A, Figurska S, Rogujski P, Fiedorowicz M, Walczak P, Janowski M, Lukomska B, Stanaszek L: A variable hSOD1 copy number influences the phenotypic outcome of SOD1/rag2 mice - immunocompetent model of ALS. Scientific Reports 2019 Jan 28;9(1):799. doi: 10.1038/s41598-018-37235-w.

Drela K, Nowakowski A, Stanaszek L, Kuczyńska Z, Lukomska B: Experimental strategies of mesenchymal stem cells propagation - adverse events and potential risk of functional changes. Stem Cells Int. 2019 Mar 6;2019:7012692.doi:10.1155/2019/7012692.

Lukomska B, Stanaszek L, Zuba-Surma EK, Legosz P, Sarzynska S, Drela K: Challenges and Controversies in Human Mesenchymal Stem Cells Therapy Stem Cells International 2019 Apr 9; 2019:9628536.

Srivastava R, Jablonska A, Chu C, Gregg L, Bulte J, Koehler RC, Walczak P, Janowski M: Biodistribution of glial progenitors in a 3D printed model of the piglet cerebral ventricular system. Stem Cells Dev. 2019 Apr 15;28(8):515-527. doi: 10.1089/scd.2018.0172

Brzoska E, Kalkowski L, Kowalski K, Michalski P, Kowalczyk P, Mierzejewski B, Walczak P, Ciemerych MA, Janowski M. Muscular Contribution to Adolescent Idiopathic Scoliosis from the Perspective of Stem Cell-Based Regenerative Medicine. Stem Cells Dev. 2019 Aug 15;28(16):1059-1077. doi: 10.1089/scd.2019.0073.

Pawlak E, Janowski M, Habich A , Jablonska A, Sypecka J, Lukomska B: Intra-arterial infusion of human umbilical cord blood derived cells inversed learning asymmetry resulting from focal brain injury in rat. Frontiers in Neurology 2019 Aug 13;10:786. doi: 10.3389/fneur.2019.00786.

Dabrowska S, Sypecka J, Jablonska A, Strojek L, Wielgos M, Domanska-Janik K, Sarnowska A*: Neuroprotective Potential and Paracrine Activity of Stromal Vs. Culture-Expanded hMSC Derived from Wharton Jelly under Co-Cultured with Hippocampal Organotypic Slices. Mol Neurobiol. 2018 Jul;55(7):6021-6036                       

Théry C, Witwer KW*, Lukomska B et al: Minimal Information for Studies of Extracellular Vesicles 2018 (MISEV2018): a position statement of the International Society for Extracellular Vesicles and update of the MISEV2014 guidelines. Journal of Extracellular Vesicles 2018:8:1, 1535750

Janowska J, Sypecka J*: Therapeutic Strategies for Leukodystrophic Disorders Resulting from Perinatal Asphyxia: Focus on Myelinating Oligodendrocytes. Mol Neurobiol. 2018 May;55(5):4388-4402   
                                                                    
Chu C, Liu G, Janowski M, Bulte J, Li S, Pearl M, Walczak P: Real-Time MRI Guidance for Reproducible Hyperosmolar Opening of the Blood-Brain Barrier in Mice. Front Neurol 2018 Oct 26:9:921

Janowska J, Gargas J, Ziemka-Nalecz M, Zalewska T, Buzanska L, Sypecka J*: Directed glial differentiation and transdifferentiation for neural tissue regeneration. Experimental Neurology 2018 Aug 30. pii: S0014-4886(18)30401-1

Ziemka- Nalecz M, Jaworska J, Sypecka J, Zalewska T*:
Histone deacetylase inhibitors: a therapeutic key in neurological disorders? J Neuropathol  Exp Neurol 2018 Oct 1;77(10):855-870

Andrzejewska A, Nowakowski A, Grygorowicz T, Dąbrowska S, Orzel J, Walczak P, Lukomska B, Janowski M*: Single-cell, high-throughput, real-time in vitro analysis of mRNA-ITGA4-engineered mesenchymal stem cell docking to inflamed endothelium in a microfluidic model with validation in animals with focal brain injury. JCBF&M 201:271678X18805238. doi: 10.1177/0271678X18805238

Dabrowska  S, Del Fattore A, Karnas E, Frontczak-Baniewicz, Kozlowska H, Muraca M, Janowski M, Lukomska B*: Imagingof extracellular vesicles derived from human bone marrow mesenchymal stromal cells using fluorescent and magnetic labels. Int J Nanomedicine 2018, 13:1653-1664

Oliveira JM, Carvalho L,  Silva-Correia J, Vieira S,  Majchrzak M, Lukomska B, Stanaszek L, Strymecka K, Malysz-Cymborska I,Golubczyk D, Kalkowski L, Walczak P, Reis RL, Janowski M, Walczak P*: Hydrogel-based scaffolds to support intrathecal stem cell transplantation as a gateway to the spinal cord: clinical needs, biomaterials and imaging technologies. Nature Regenerative Medicine 2018:3:8

Ziemka-Nalecz M, Janowska J, Strojek L, Jaworska J, Zalewska T, Frontczak-Baniewicz M, Sypecka J*: Impact of neonatal hypoxia-ischemia on oligodendrocyte survival, maturation and myelinating potential. Journal of Cellular and Molecular Medicine 2018, 22(1):207-222

Janowska J, Ziemka-Nalecz M, Sypecka J*: Differentiation of rat oligodendroglial cells is highly influenced by oxygen tension: in vitro model mimicking physiologically normoxic conditions.  Int J Mol Sci 2018, 24;19(2)

Guzman R, Janowski M, Walczak P: Intra-arterial delivery of cell therapies for stroke. Stroke 2018, 49:1075-1082

Srivastava RK, Bulte JWM, Walczak P, Janowski M: Migratory potential of transplanted glial progenitors as critical factor for successful translation of glia replacement therapy: the gap between mice and men. Glia 2018, 66(5):907-919

Nowakowski A,  Andrzejewska A, Boltze J, Nitzsche F, Cui L, Jolkkonen J, Walczak P, Lukomska B,  Janowski M*:  Translation, but not transfection limits clinically relevant, exogenous mRNA based induction of alpha-4 integrin expression on human mesenchymal stem cells. Scientific Reports 2017,7(1):1103

Nitzsche F, Müller C, Lukomska B, Jolkkonen J, Deten A, Boltze J*: The MSC adhesion cascade - insights  into homing and transendothelial migration. Stem Cells 2017, 35(6):1446-1460

Ziemka-Nalecz M, Jaworska J, Zalewska T*: Insights into the neuroinflammatory responces after neonatal hypoxia-ischemia Journal of Neuropathology and Experimental Neurology 2017, 76(8):644-654

Walczak P, Wojtkiewicz J, Nowakowski A, Chehade M, Habich A, Holak P, Xu J, Adamiak Z, Pearl M,  Gailloud P, Lukomska B, Maksymowicz W, Bulte JWM, Janowski M*: Real-time MRI for precise and predictable intra-arterial stem cell delivery to the central nervous system. Journal of Cerebral Blood Flow and Metabolism 2017, 37(7):2346-2358

Ziemka-Nalecz M, Jaworska J, Sypecka J, Polowy R,Filipkowski R, Zalewska T*: Sodium butyrate, a histone deacetylase inhibitor, exhibits  neuroprotective/neurogenic effects in a rat model of neonatal hypoxia –ischemia. Molecular Neurobiology 2017, 54(7):5300-5318

Jaworska J, Ziemka-Nalecz M, Sypecka J, Zalewska T*: The potential neuroprotective role of histone deacetylase inhititor Sodium Butyrate after neonatal hypoxia-ischemia. Journal of Neuroinflammation 2017, 14(1):34

Qin H, Janowski M, Pearl MS, Malysz-Cymborska I, Li S, Eberhart CG, Walczak P*: Rabbit Model of Human Gliomas: Implications for Intra-Arterial Drug Delivery. PLoS One2017, 12(1):e0169656

Sypecka J*, Ziemka-Nalecz M, Dragun -Szymczak P, Zalewska T: A simple, xeno-free method for oligodendrocyte derivation from human neural stem cells derived from umbilical cord: engagement of gelatinases in the cell commitment and differentiation. J Tissue Eng Regen Med 2017, 11(5):1442-1455

Jablonska A,  Drela K, Stanaszek L,  Janowski M,  Zalewska T, Lukomska B*: Short-lived human umbilical cord blood-derived neural stem cells influence the endogenous secretome and enhance the number of endogenous neural progenitors in a rat model of lacunar stroke. Molecular Neurobiology  2016, 53(9):6413-6425

Janowski M, Walczak P, Pearl M*: Predicting and optimizing the territory of blood-brain barrier opening by super-selective intra-arterial cerebral infusion under dynamic susceptibility contrast MRI guidance. JCBFM 2016, 36(3):569-575

Koniusz S, Andrzejewska A, Janowski M, Muraca M, Lukomska B*:  Extracellular vesicles in physiology, pathology and therapy of central nervous system in the context of their mesenchymal stem cell origin. Frontiers in Cellular Neuroscience 2016, 10:109  

Nowakowski A, Drela K, Rozycka J, Janowski M, Lukomska B*: Engineered mesenchymal stem cells as an anti-cancer Trojan horse. Stem Cells and Development 2016, 25(20):1513-1531

Nowakowski A, Walczak P, Lukomska B, Janowski M*: Genetic engineering of mesenchymal stem cells to induce their migration and survival. Stem Cell International 2016, 4956063. Doi: 10.1155/2016/4956063

Andrzejewska A, Nowakowski A, Janowski M, Bulte J, Gilad A, Walczak P, Lukomska B*:  Pre- and post mortem imaging of transplanted cells. Int J Nanomed 2015, 10:5543-5559

Nowakowski A, Janowski M, Walczak P, Lukomska B*: Genetic engineering of mesenchymal cells for regenerative medicine. Stem Cells and Development 2015, 24(19):2219-42

Cui L, Kerkelä E, Bakreen A, Nitzshe F, Andrzejewska A, Nowakowski A, Janowski M, Walczak P, Boltze J, Lukomska B, Jolkkonen J*: The cerebral embolism evoked by intra-arterial delivery of allogeneic bone-marrow mesenchymal stem cells in rats is related to cell dose and infusion velocity. Stem Cell Research and Therapy 2015, 27:6:11

Zalewska T*, Jaworska J, Ziemka-Nalecz M: Current  and proposed pharmacological approaches in neonatal hypoxic-ischemic encephalopathy. Current  Pharmacological Design 2015, 21(11):14331439

Janowski M, Wagner D, MD, Boltze J*: Stem cell-based tissue replacement after stroke: factual necessity or notorious fiction? Stroke 2015, 46(8):2354-2363

Sypecka J*, Sarnowska A:  Mesenchymal cells of umbilical cord and umbilical cord blood as a source of human oligodendrocyte progenitors. Life Sciences 2015, 139:24-29

Ziemka-Nalecz M, Jaworska, Sypecja J, Zalewska T*: OGD induced modification of FAK- and PYK2-coupled pathways in organotypic hippocampal slice cultures. Brain Research 2015, 1606:21-33

Sypecka J, Koniusz S, Kawalec M, Sarnowska A*: The organotypic longitudinal spinal cord slice culture for stem cell study. Stem Cell International 2015, 2015:471216

Jaworska J,  Ziemka-Nalecz M, Zalewska T*: Histone deacetylase-1 and -2 are required for brain development. Intern J Dev Biology 2015, 59:171-177