Zakład Neuropeptydów

 

Kierownik Zakładu:

Prof. dr hab. Aleksandra Misicka-Kęsik

email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

 

Pracownicy naukowi:

  • Prof. dr hab. Lidia Rudnicka, email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., tel. 22 508-14-80 sekretariat
  • Dr lek. wet. Piotr Kosson, email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., tel. 22 608 64 54
  • Dr inż. Jolanta Dyniewicz, email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., tel. 22 608 64 80
  • Dr Patrycja Redkiewicz, email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., tel. 22 608 64 80
  • Dr mgr farm. Piotr Lipiński, email Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., tel. 22 608 64 54
  • Dr n. med. Joanna Matalińska, email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., tel. 22 608 64 55/548

 

Doktoranci:

  • Mgr Katarzyna Kosińska email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. , tel. 608 64 80

 

Profil badawczy

Neuropeptydy to endogenne peptydy syntezowane i wydzielane przez komórki układu nerwowego. Wydzielane peptydy pełnią szereg funkcji, w tym transmisji i modulacji sygnałów nerwowych, nośników informacji neurohormonalnych do innych organów organizmu, regulatorów odpowiedzi układu odpornościowego, bezpośredniego działania na bakterie i grzyby, itp. Ostatnie lata charakteryzuje gwałtowny rozwój prac nad izolacją i badaniem roli biologicznej nowych neuropeptydów. Właściwości biologiczne i fizykochemiczne, ograniczone przechodzenie przez bariery biologiczne, specyficzny metabolizm, strukturalna zmienność, różni peptydy od innych związków biologicznie czynnych. Ich biofarmakologiczne właściwości oraz duży koszt syntezy ograniczał do niedawna zainteresowania peptydami jako potencjalnymi lekami. Jednakże ostatnie postępy w chemii medycznej otwierają nowe możliwości w poszukiwaniach nowych leków na bazie neuropeptydów.

Zakład Neuropeptydów tworzy interdyscyplinarna grupa chemików, farmakologów, biologów i lekarzy zainteresowanych badaniami zależności aktywności biologicznej od struktury chemicznej peptydów i perspektywami zastosowania rezultatów badań w opracowaniu nowych generacji leków.

Rola neuropeptydów w regulowaniu sygnałów bólowych i możliwości zastosowania ich analogów jako nowych analgetyków jest od lat głównym kierunkiem badań, w szczególności projektowane i badane są peptydy bifunkcjonalne, mające powinowactwo do dwóch rodzajów receptorów biorących udział w regulacji bólu (receptor opioidowy, tachykininowy, neurotensynowy).

Jednakże zainteresowania i aktywność zespołu jest znacznie szersza i obejmuje między innymi:

  • peptydy w neuroprotekcji
  • peptydy w nowotworzeniu
  • peptydy w funkcjach skóry i w gojeniu ran
  • peptydy w chorobach neurodegeneracyjnych
  • funkcje bariery krew-mózg

 

Współpraca:

  • Wydział Chemii, Uniwersytet Warszawski
  • Instytut Chemii i Techniki Jądrowej (prof. Jan Cz. Dobrowolski, dr hab. Ewa Gniazdowska)
  • Narodowy Instytut Leków (prof. Joanna Sadlej)
  • Uniwersytet Medyczny w Łodzi (prof. dr hab. Jakub Fichna)
  • Instytut Chemii Organicznej PAN (prof. Zofia Lipkowska)
  • Biological Research Institute, Hungarian Academy of Sciences, Szeged (dr hab. István Krizbai, dr hab. Sandor Benyhe)
  • University of Arizona, Tucson, USA (prof. Yeon Sun Lee)

Obecnie realizowane projekty:

Radiofarmaceutyki oparte na antagonistach receptora tachykininowego-1 do diagnostyki i terapii nowotworu mózgu - glejaka wielopostaciowego. NCN OPUS (prof. dr hab. Aleksandra Misicka, współpraca z IChTJ)

Opracowanie modelu homologicznego receptora NK1 z wykorzystaniem danych o międzygatunkowych różnicach wiązalności ligandów. NCN SONATA  (dr Piotr Jakub Lipiński).

Projektowanie i synteza nowych niskocząsteczkowych antagonistów receptorów NK1. (dr Jolanta Dyniewicz).

Naturalne peptydy oraz ich analogi modulujące aktywność komórek nowotworowych czerniaka. (mgr inż. Joanna Matalińska)

Wpływ biodegradowalnych preparatów keratynowych otrzymanych z wełny alpaki na proces gojenia się ran u szczurów z wywołaną cukrzycą. (mgr Adriana Muchowska, dr Patrycja Redkiewicz)

 

Wybrane publikacje (2018-2019):

  1. Sowinska, M.; Morawiak, M.; Bochyńska-Czyż, M.; Lipkowski, A.W.; Ziemińska, E.; Zabłocka, B.; Urbanczyk-Lipkowska, Z. Molecular Antioxidant Properties and In Vitro Cell Toxicity of the p-Aminobenzoic Acid (PABA) Functionalized Peptide Dendrimers. Biomolecules (2019), 9, 89.
  2. Puszko, A. K., Sosnowski, P., Tymecka, D., Raynaud, F., Hermine, O., Lepelletier, Y., & Misicka, A. Neuropilin-1 peptide-like ligands with proline mimetics, tested using the improved chemiluminescence affinity detection method. MedChemComm, (2019), 10(2), 332-340.
  3. Wilenska, B., Tymecka, D., Włodarczyk, M., Sobolewska-Włodarczyk, A., Wiśniewska-Jarosińska, M., Dyniewicz, J., ... & Misicka, A. Enkephalin degradation in serum of patients with inflammatory bowel diseases. Pharmacological Reports, (2019), 71(1), 42-47.
  4. Zatorski, H., Salaga, M., Zielińska, M., Wasilewski, A., Misicka, A., Sacharczuk, M., & Fichna, J. High activity of endogenous opioid system protects against gastric damage development in mouse models of gastric mucosal injury. Pharmacological Reports, (2019),71(2), 218-224.
  5. Lipiński, P. F., Kosson, P., Matalińska, J., Roszkowski, P., Czarnocki, Z., Jarończyk, M., ... & Sadlej, J. Fentanyl Family at the Mu-Opioid Receptor: Uniform Assessment of Binding and Computational Analysis. Molecules, (2019), 24(4), 740.
  6. Lipiński, P. F., Jarończyk, M., Dobrowolski, J. C., & Sadlej, J. Molecular dynamics of fentanyl bound to μ-opioid receptor. Journal of molecular modeling, (2019), 25(5), 144.
  7. Fedorczyk, B., Lipiński, P. F., Puszko, A. K., Tymecka, D., Wilenska, B., Dudka, W., ... & Misicka, A. Triazolopeptides Inhibiting the Interaction between Neuropilin-1 and Vascular Endothelial Growth Factor-165. Molecules, (2019), 24(9), 1756.
  8. Dobrowolski JCz, Lipiński PFJ, Ostrowski S, Jamróz MH, Rode JE, The influence of the position of a chiral substituent on undecathiophene chain. A DFT study, Synth. Met., 242 (2018), 73–82.
  9. Dobrowolski JCz, Lipiński PFJ, Karpińska G, Substituent Effect in the First Excited Singlet State of Monosubstituted Benzenes. J.Phys. Chem. A ,122(2018), 4609−4621.
  10. Lipiński PFJ, Garnuszek P, Maurin M, Stoll R, Metzler-Nolte N, Wodyński A, Dobrowolski JCz, Dudek MK, Orzełowska M, Mikołajczak R, Structural studies on radiopharmaceutical DOTA-minigastrin analogue (CP04) complexes and their interaction with CCK2 receptor, EJNMMI Research, 8 (2018), 33.
  11. Kurciński M, Jarończyk M, Lipiński PFJ, Sadlej J. Structural Insights into sigma1 Receptor Interactions with Opioid Ligands by Molecular Dynamics Simulations, Molecules, 23(2018), 456-474.
  12. Gawryś O, Baranowska I, Gawarecka K, Świeżewska E, Dyniewicz J, Olszyński K, Nasnyk M, Chmielwski M, Kompanowska-Jezierska E. Innovative lipid-based carriers containing cationic derivatives of polyisoprenoid alcohols augment the antihypertensive effectiveness of candersartan In spontaneously hypertensive rats. Hypertension Res.  41 (2018), 234-245.
  13. Woźniak-Rito A, Zalaudek I, Rudnicka L. Dermoscopy of basal cell carcinoma. Clinical and Exper. Dermacology, 43 (2018), 247-247.
  14. Tymecka D, Puszko AK, Lipiński PFJ, Fedorczyk B, Wilenska B, Sura K, Perret GY, Misicka A. Branched pentapeptides as potent inhibitors of the vascular endothelial growth factor 165 binding to Neuropilin-1: design, synthesis and biological activity. Eur. J. Med. Chem., 158 (2018), 453-462.
  15. Rudnicka L, Olszewska M, Waśkiel A, Rakowska A. Trichoscopy in hair shaft disorders, Dermatol. Clin., 36 (2018), 421-430.
  16. Konop M, Czuwara J, Kłodzińska E, Laskowska AK, Zielenkiewicz U, Brzozowska I, Nabavi SM, Rudnicka L. Development of a novel keratin dressing which accelerates full-thickness skin wound healing in diabetic mice: In vitro and in vivo studies.   J. Biomater. Appl., 33 (2018), 527-540.
  17. Ciechanowicz P, Rakowska A, Sikora M, Rudnicka L, JAK-inhibitors in dermatology. Current evidence and future applications. J. Dermatolog. Treat. DOI: 10.1080/09546634.2018.1546043
  18. Sowińska M, Laskowska M, Guśpiel A, Solecka J, Bochynska-Czyż M, Lipkowski AW, Trzeciak K, Urbanczyk-Lipkowska Z, Bioinspired amphiphilic peptide dendrimers as specific and effective compounds against drug resistant clinical isolates of E. coli Bioconjugate Chem. 2018, 29, 3571−3585
  19. Wasilewski A, Misicka A, Sacharczuk M, Fichna J*: Prosecretory effect of loperamide in ileal and colonic mucosae of mice displaying high or low swim stress-induced analgesia associated with high and low endogenous opioid system activity. Neurogastroenterology and Motility 2018;30(2):e13166. doi: 10.1111/nmo.13166. Epub 2017 Jul 26. (original)