Klaster

Klaster - czym jest?


Pod pojęciem Klastra kryje się grupa powiązanych ze sobą przedsiębiorstw, instytucji oraz innego rodzaju organizacji, skoncentrowanych na tym samym obszarze. Klastry najczęściej tworzone są w celu podejmowania współpracy, która poprzez wykorzystywanie wspólnych zasobów pozwala uczestnikom budować trwałą przewagę konkurencyjną.

W praktyce klaster tworzony jest przez podmiot zwany inicjatorem, który bardzo często później zajmuje się koordynowaniem działalności klastra. Bardzo ważną cechą takiego powiązania jest fakt, że koordynator nie czerpie bezpośrednich korzyści finansowych z koordynowania powiązania, a wszystkie zyski wypracowane wspólnie przez podmioty tworzące klaster przeznaczane są na jego dalszy rozwój.

Przedsiębiorstwa uczestniczące w klastrze nie przestają między sobą konkurować, ale współpracują w obszarach, gdzie możliwe jest wyzwolenie efektów synergii wspólnych działań. Efekt synergii polega na m.in.:

  • dyfuzji know-how oraz wymiany pracowników w ramach klastra,

  • zwiększeniu efektywności i mocy produkcyjnych,

  • zwiększenie absorpcji innowacji,

  • przyciąganie kolejnych członków, a razem z tym nowych zasobów.

Konkurencja jest motorem rozwoju, ale nie wyklucza podejmowania wspólnych działań, które mogą ten rozwój dodatkowo wspomagać.

Jednym z najlepszych przykładów efektu synergii jest Dolina Krzemowa w USA. Rozwój przemysłu technologii informatycznych przyciąga najlepszych informatyków z całego świata. To natomiast umożliwia skupionym tam przedsiębiorstwom uzyskanie znaczącej przewagi konkurencyjnej poprzez dostęp do wykwalifikowanych pracowników oraz specjalistycznego know-how.

Uczestnictwo w klastrze pozwala zarówno małym, średnim, jak i dużym przedsiębiorstwom wykorzystać możliwości wynikające ze wspólnego korzystania z zasobów oraz wymiany doświadczeń i wiedzy. Przykładem korzyści wynikających z uczestnictwa w klastrze, jest uzyskanie przez małe przedsiębiorstwo dostępu do nowoczesnych technologii opracowywanych przez jednostki naukowe, do których wcześniej nie miało dostępu ze względu na wysokie koszty. Natomiast duże przedsiębiorstwa mają możliwość redukcji poziomu ryzyka towarzyszącemu pracom badawczym, ponieważ doświadczenie instytucji naukowych pozwala obrać odpowiednią ścieżkę prowadzenia takich prac oraz właściwie ocenić możliwości.

Efektywna współpraca przedsiębiorstw pozwala tworzyć nowe miejsca pracy dla wykwalifikowanych pracowników, a współpraca sfery biznesu z sektorem nauki pozwala na prowadzenie badań, których wyniki mają bardzo dużą szansę na komercjalizację, co w rezultacie pozwala instytucjom naukowym łatwiej pozyskiwać fundusze na dalsze prace badawcze i inwestycje.

Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN

jest przykładem polskiego podmiotu, który zajmuje się inicjowaniem i koordynowaniem powiązań kooperacyjnych.

Celem działalności na tym obszarze jest promocja polskiej nauki, a także poprawy sytuacji gospodarczej i konkurencyjności regionu.